కళ్యాణం కమనీయం

కొమ్మూరు - మా నాన్న గారి బాల్యానికి వేదిక.
కొమ్మూరు - మా దసరా సంక్రాంతి వేసవి సెలవుల నెలవు.
కొమ్మూరు - మా కోతి కొమ్మచ్చి, దాగుడు మూతల ఆటలను భద్రం గా జ్ఞాపకాల పెట్టెల్లో దాచిపెట్టిన బంగారు గని.

మాది గుంటూరు జిల్లా లోని పెదనందిపాడు పక్కన చిన్న కుగ్రామం. అదే మా చిన్నప్పటి కలల ప్రపంచం. స్కూల్ కి సెలవులు ఇవ్వగానే మనసు మా తాత గారి ఊరికి పరుగులు తీసేది. అక్కడ తాతయ్య అగస్త్యేశ్వరస్వామి వారి గుడిలో అర్చకులు గా ఉండేవారు. అలా అనడం కన్నా ఆ స్వామి వారు మా తాతయ్య గారిని, ఆయన కుటుంబాన్ని తర తరాలుగా కనిపెట్టుకుంటూ ఉన్నారు - అని చెప్తే సరిగ్గా సరిపోతుంది.

ఆవుల మెడలో గంటల చప్పుడు, అప్పుడప్పుడు పలకరించి వెళ్ళే గుర్రపు మేనాల సందడి, పశువుల కొట్టాల్లో గడ్డి వాముల చిరు చిరు శబ్దాలు, ఊరికి ఒక వైపు ఉన్న పెద్ద చెరువు నుంచి వాడుక నీళ్లు మోసుకు వెళ్తున్న జనాల పలకరింపులు, ఊరికి మరొక వైపు ఉన్న చిన్న చెరువు నుంచి కావళ్ళతో మంచి నీళ్లు మోసుకు వెళ్తున్న జనాల హడావిడి, గాలికి కొద్ది కొద్ది గా పైకి లేచే నల్ల రేగడి దుమ్ము, అక్కడక్కడ దారికి పక్కన స్నేహం గా తలలు ఊపే తుమ్మ చెట్లు, గుంటూరు ఎండలని తన గుండెల్లో దాచి తన ఒడి చేరిన వాళ్ళకి చల్ల దనాన్ని పంచె చింత చెట్లు, అన్నిటికీ మకుటాయమానం గా - తర తరాల రాజుల చరిత్ర ని, విధ విధాల ఆధ్యాత్మిక సౌరభాలని తన నిండా నింపుకుని ఊరికంతటికీ పెన్నిధి లా ఠీవి గా, శోభ గా, దయ గా, ప్రేమ గా - అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయ సముదాయం ఎత్తైన రాజ గోపురం తో, బ్రహ్మాండమైన ధ్వజ స్తంభాలతో కొలువై ఉంటుంది.

మా తాతయ్య గారు మల్లయ్య శాస్త్రి గారు - స్వామి వారి సన్నిధి లో తన జీవితాన్ని పండించుకుని ఆ వెలుగులని తర తరాలకు అందించిన పుణ్య మూర్తి. హిందువులు, ముస్లిములు కలిసి కట్టుగా ముందుకు సాగే ఆ ఊరిలో తాత గారు చెప్పిన ముహుర్తాలకే తమ ఇంటి శుభ కార్యాలు జరిపించుకోవాలని అందరూ కోరుకునే వారు. ఎవరు ఇంటికి ఆకలితో వచ్చినా - కులం మతం తేడా లేకుండా - ఇంటికి వచ్చిన అందరి కడుపు నింపిన మాతృమూర్తి మా నాయనమ్మ కృష్ణవేణమ్మ గారు. నా ఊహ వచ్చేటప్పటికి మా నాయనమ్మ గారిని నేను చూడలేకపోయినా జీవితం లోని చాలా సందర్భాలలో ఆమె దీవెనలని నేను అవ్యక్తమైన రూపం లో అందుకుంటూనే ఉన్నాను.

కొద్ది కొద్ది గా ఊహ వస్తున్నప్పటి నుంచి - సెలవులకి కొమ్మూరు వెళ్ళడం, బాబాయ్ వాళ్ల పిల్లలతో ఆడుకోవడం, తాతయ్య చుట్టూ తిరుగుతూ కబుర్లు చెప్పడం, రాత్రి పొద్దు పోయేదాకా గుడి లో కాలక్షేపం చెయ్యడం, గుడి లో ప్రతి చెట్టుని పుట్టని పలకరించడం , రాత్రి ఎక్కువ గా కరెంటు పోయినప్పుడల్లా తాతయ్య మంచం మీద పక్కన కూర్చుని సైన్సు విశేషాలని కొంచెం కొంచెం నాకు తెలిసిన వాటిని ఆయనకీ చెప్పడం - ఒక ప్రవాహం లా సాగిపోయింది ఆ చిన్నతనం.

తాతయ్య గుడి నుంచి వచ్చిన తర్వాత తన విస్తరి తానే స్వయం గా కుట్టుకుని భోజనం చేసేవారు. వంట గదిలోనే ఒక వైపు దేవుడి పటాలు ఉంచిన ప్రదేశానికి దగ్గరలో తాతయ్య భోజనానికి కూర్చునే వారు. అక్కడ ధ్యాన ముద్ర లో ఉన్న ఆంజనేయ స్వామి పటాన్ని, తాతయ్య ని కలిపి ఒకే దృశ్యం గా పేర్చి నా మెదడు చిన్నప్పుడే నిక్షిప్తం చేసుకుంది.

కొమ్మూరు గుడి లోని ప్రతి అంగుళం నా చిన్నప్పటి ఆటల ప్రపంచం లో అంతర్భాగం. అయ్యవారి అంతరాలయం ఎదురు గా ఉన్న గుడి అంతర మంటపం లో ఉంచిన ఉత్సవ వాహనాలను ఎక్కి సవారి ఆట ఆడేవాళ్ళం. స్వామి వారి ఆలయం బయట మంటపం లో ఉన్న నంది విగ్రహాన్ని కూడా మా ఆటల్లో భాగం చేసుకున్నాం. పాడుబడ్డ వీరభద్ర స్వామి మంటపం లోకి వెళ్లి రావడం అంటే అదో గొప్ప సాహసం. ధ్వజ స్థంబాల మొదలు దగ్గర నాలుగు స్థంబాల ఆట ఆడేవాళ్ళం. స్వామి వారి ఆలయ ప్రవేశ ద్వారానికి ఎదురుగ ద్వారాలు లేని వినాయకుడి గుడి ఒకటి ఉంది. ఆ వినాయకుడు హాయిగా నింపాదిగా కూర్చొని మా ఆటల్ని చూస్తూ ఉన్నట్టు ఉండేవాడు. అప్పుడప్పుడు దాగుడు మూతల ఆటలో భాగం గా ఆయన వెనక్కి వెళ్లి దాక్కునే వాళ్ళం. అదే మా ప్రపంచం. అక్కడ ఉన్న చిన్న దేవుళ్ళందరూ మా ఆటల జట్టు లో భాగం. పెద్ద గా లోతు లేని కోనేరు లో దిగి కాళ్ళు తడుపుకోవడం, ఒక్కొక్క సారి కోనేరు స్నానం చెయ్యడం (పెద్ద వాళ్ళకి తెలియకుండా) - ఇవి మా ఆట విడుపు పనులు.

కోనేటి ఒడ్డు నిండా చింత చిగురు పువ్వులు. గుడి ప్రాంగణం చుట్టూ పచ్చ గన్నేరు పూలు - స్వామి వారికీ చాలా చాలా ప్రియమైన పూలు అవ్వి. గుడి ప్రాంగణం అంతా గాలి మోసుకొచ్చిన పచ్చ గన్నేరు పరిమళం . శివుడి గుడి కి ఒక వైపు మూలగా విష్ణు ఆలయాలు కొంచెం చిన్నవి మూడు ఉన్నాయి. ఆ మూడు ఆలయాలని కలుపుతూ ఒక పెద్ద సిమెంట్ అరుగు. ఆది ఆది అలసిన తర్వాత విశ్రాంతి కోసం ఆ అరుగుల మీద కూర్చునే వాళ్ళం. దాదాపు పది ఎకరాలలో విస్తరించి ఉన్న ఆ గుడి అంతా సెలవులలో మా అల్లరితో, మా ఆటలతో సందడి నింపుకునేది.

తాతయ్య దేవుడి లో ఐక్యం అయిన తర్వాత కొమ్మూరు కి మా రాకపోకలు బాగా తగ్గాయి. ఆ జ్ఞాపకాలు అన్ని ఎక్కడో మనసు లోపలి అరల్లో దాక్కుని వాటి కి అవే తాళం వేసేసుకున్నాయి.

కాలం చాలా చాల వేగం గా తిరిగింది. నేను చదవ దలుచుకున్న చదువులు పూర్తి అయ్యాయి. ఉద్యోగం వచ్చింది. జీవితం లో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం వచ్చింది - నా పెళ్లి. చీరాల సంబంధాన్ని ఖాయం చేసుకున్నాం. విజయవాడ నుంచి పెళ్లి బస్ ఎక్కబోయే ముందు నాయనమ్మ, తాతయ్య ల ఫోటో ముందు నమస్కారం చేస్తూ నిల్చున్నాను, వాళ్ల ఆశీర్వాదం కోసం. మనసు లో ఒక చిన్న కదలిక - జీవితం లో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం జరగబోతోంది, అత్యంత కమనీయమైన కావ్యం గా నిలిచిపోవాల్సిన సందర్భం అది. మూలాలు సరిగ్గా ఉన్న చెట్టు దిన దిన ప్రవర్ధమానమై మంచి ఫలాలని ఇస్తుంది. విద్య ని, వృద్ది ని, సంస్కారాన్ని, ఆప్యాయతల్ని, విలువలని మాకు మూలాలుగా మిగిల్చి - మా అభివృద్ది కి దారులు పేర్చిన తాతయ్య నాయనమ్మల అడుగు జాడల్లో మా దంపతుల జీవితం కుడా వెలుగులు నింపుకోవాలని కోరుకున్నాను.

జూన్ ఎనిమిది న పెళ్లి అయ్యింది - చాలా వైభవం గా.

పెళ్లి చాలా బాగా జరిగింది, కాని ఎక్కడో చిన్న వెలితి. మనసు లో ఏదో ఒక మూల ఏదో చిన్న ఖాళి ఉంది. ఎన్నో ఏళ్ళుగా చోటుచేసుకున్న ఆ వెలితి నేను ఇప్పుడు ఉన్నాను అంటూ పదేపదే పైకి వస్తోంది. వేగం గా చాలా ఏళ్ళు గా పరుగులు తీస్తున్న మనసు ఆ రోజు బాగా మొరాయిస్తోంది.

పెళ్లి తర్వాత నేను, నా భార్య, ఏడు నెలల క్రితమే ప్రసవం అయ్యి పసి బిడ్డతో ఇండియా వచ్చిన అక్క, చేతిలో నెలల పిల్ల - నలుగురం కలిసి కార్ లో చీరాల నుంచి విజయనగరం బయలుదేరాము. నాకు అంతకు ముందు చీరాల నుంచి దగ్గర దూరాలు తెలియవు. డ్రైవర్ చీరాల నుంచి విజయవాడ వెళ్లడానికి దగ్గర రూట్ కోసమని మెయిన్ రూట్ నుంచి పక్కకి తీసుకున్నాడు. పర్చూరు వచ్చింది. నాకు చిన్న అనుమానం - చిన్నప్పుడు తాతయ్య వాళ్ల ఊరు వెళ్ళాలంటే గుంటూరు లో పర్చూరు బస్ ఎక్కునట్టు గుర్తు. అక్కడికి నందిపాడు దగ్గరేనా అని అడిగాను. మనం ఇప్పుడు అటు నుంచే వెళ్తున్నామని చెప్పాడు - షార్ట్ కట్ అని. ఒక్క సారిగా ఉత్సాహం ఎగదన్నుకుని వచ్చింది. అక్కడ నుంచి మమ్మల్ని కొమ్మూరు తీసుకెళ్ళమని అడిగాను. ఒక గంట లో వచ్చేద్దాము అని అడిగాను. అతను సరే అన్నాడు.

నందిపాడు నుంచి కొమ్మూరు రూట్ లోకి వచ్చిన దగ్గర నుంచి మనసు ఉరకలు వేసింది. బస్ దొరకని రోజుల్లో నందిపాడు నుంచి కొమ్మూరు నడుస్తూ దారిలో చేసిన అల్లరి, ఆడిన ఆటలు అన్ని గుర్తుకు వచ్చాయి. అక్కడ రోడ్ ఎక్కడ ఎత్తు అవుతుంది, ఎక్కడ కిందకి దిగుతుందో కుడా నాకు గుర్తు ఉంది. చిన్నప్పటి చిన్న చిన్న కాళ్ళతో నడిచిన దాని కన్నా కార్ లో ఆ దూరం చాలా చాలా తక్కువ అనిపించింది. నా చిన్న కళ్ళకి అప్పుడు కొమ్మూరు చాల పెద్ద ఊరు. కాని ఇప్పుడు అది చాలా చిన్న గా ఉన్న బొమ్మల కొలువు లాగ అనిపించింది. కొమ్మూరు మెయిన్ రోడ్ మీద పది పైసల తో గొట్టాలు, బిళ్ళలు కొనుక్కున్న షాప్స్ ని చూస్తూ చూస్తూ తాతయ్య ఇంటికి దగ్గర గా వస్తున్నాం. ప్రతి వీదిలోను, ప్రతి ఇంటికి ఒక జ్ఞాపకం. ఒక ఇంటి తలుపులు ఎప్పుడూ మూసే ఉండేవి. ఆ ఇంటిలో పులి ఉంది, అందుకే తలుపులు వేసి ఉంచారు అని నమ్మేవాళ్ళం. ఆ ఇల్లు దాటాల్సి వస్తే ఒక్క పరుగు లో దాటేసే వాళ్ళం. ఆ క్షణం నాలో కలిగే ఆనందాన్ని అనుభూతులని నా కొత్త భార్య ఆశ్చర్యం గా గమనిస్తోంది. అక్క, నేను ఒక్కొక్క అడుగుకి ఒక్కొక్క జ్ఞాపకం చెప్తూ ఉంటే తనకి మాట్లాడటానికి కూడా అవకాశం చిక్కలేదు.

తాతయ్య ఇల్లు చేరాము. గేటు నుంచి బావిని, కొబ్బరి చెట్లని, సరుగుడు చెట్లని, ప్రతి గోడ ని, ప్రతి బండ ని ఆనందాతిరేకం తో పలకరించాను. బాబాయ్, పిన్ని, అక్క (బాబాయ్ కూతురు) ప్రేమ గా ఆహ్వానించారు. వెంటనే గుడి కి వెళ్ళాము. ఆ ఊరు కొంత మారింది, తాతయ్య గారి ఇల్లు కొంత మారింది, గుడి కూడా చాలా మారింది. కాని నా అందమైన జ్ఞాపకాలు ఇంకా అక్కడ ప్రతి అణువణువునా భద్రం గా ఉన్నాయి.

ఆ గుడి ప్రాంగణం లో మధ్య లో ఉన్న కట్టడం మాత్రమె గుడి కాదు. అక్కడ అణువణువు నాకు గుడి లాంటిదే. నవ దంపతులం, అక్క, పసి పిల్ల అందరం స్వామి వారి ముందు, అమ్మ వారి ముందు. మా తాత గారు నా కళ్ళ ముందు అభిషేకం చేస్తున్నట్టు తోచింది ఒక్క క్షణం. నిలువెత్తు స్వయంభూ లింగం. తాత గారి గొంతు తో మంత్రాలు ఆ గాలిలో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి. తాతయ్య, నాయనమ్మ అక్కడ అగస్త్యేశ్వర స్వామి, పార్వతి అమ్మవారి రూపం లో మమ్మల్ని చూస్తున్న భావన నాకు కలిగింది.

పసి వయసులో ఆటలు తప్ప వేరే ప్రపంచం తెలియని రోజుల్లో తాతయ్య , బాబాయ్ పూజ చేస్తూ ఉన్నప్పుడు అక్కడ ప్రతి అంగుళం చిన్న చిన్న కాళ్ళతో తిరిగిన గుర్తు. శివ లింగం విభూతి , కుంకుమ రేఖలతో అందం గా కనిపిస్తూ ఉండగా గర్భాలయం తలుపుల వద్ద రంగు రంగుల కరెంటు దీపాలు కూడా వెలుగుతూ ఉండేవి. పచ్చని పసిమి రంగులో ఉండే అమ్మవారు రంగు దీపాల కాంతి లో సప్త వర్ణాల లో శోభిస్తూ ఉండేవారు. అంతటా పచ్చ గన్నేరు సువాసనలు విభూతి సుగంధాలతో కలిసి మనోహరమైన సుగంధం ఏదో వస్తూ ఉండేది.

అప్పుడే జీవన యాత్ర మొదలు పెట్టబోతున్న కొత్త దంపతులం ఒక వైపు, అమెరికా నుంచి పసి బిడ్డని మురిపెం గా తీసుకుని వచ్చిన అక్క ఇంకొక వైపు - అనుకోని ఈ అదృష్టానికి ఉబ్బి తబ్బిబ్బు అవుతున్నాం. బాబాయ్ పూజ చేశారు. కొద్ది సేపు అక్కడి దేవుళ్ళు అందరినీ తనివి తీరా పలకరించాము. ఇప్పుడు అక్కడ ఎక్కువ గా పచ్చ గన్నేరు పూలు లేవు. కాని నాకు ఇంకా ఆ గన్నేరు పూల వాసన అక్కడ ప్రతి చోట గుప్పుమంటోంది.

ఆలస్యం అవకుండా ఇల్లు చేరాలని వెనక్కి బయలుదేరాము. పిన్ని ఎప్పుడూ పిండి వంటలు చేసి ఉంచుతుంది. మాకు సర్ది పంపడానికి సిద్ధం గా ఉంచింది. అప్పటికి మూడు నాలుగు రోజుల కిందట స్వామి వారి కళ్యాణం జరిగింది. కళ్యాణం లో స్వామి వారికీ, అమ్మవారికి పెట్టిన బట్టల్ని నాకు, నా భార్య కు పెట్టింది. ఇంత కన్నాగొప్ప పెళ్లి కానుక ని నేను ఊహించలేను. అక్క కూడా అమ్మవారి ప్రసాదాన్ని అందుకుంది.

ఈ రోజు నాకు నిజమైన పర్వదినం. ఏ స్వామి అయితే ఈ మూల స్థానం నుంచి ప్రపంచం లో మేము ఎక్కడ ఉన్నా మమ్మల్ని కనిపెట్టుకుని ఉన్నాడో ఆ స్వామి దర్శనం తో నా వివాహ వేడుకలకి సంపూర్ణత్వం వచ్చింది. ఆ మూలాలని ఈ రోజు నేను స్మరించుకోగాలిగాను. మూలాలని మరిచిపోయిన మనిషికి మనుగడ లేదు - అని నేను నమ్ముతాను.

ఇంక అక్కడి నుంచి మా ప్రయాణం మొదలయ్యింది ... కొన్ని రోజులు గా నన్ను వేధించిన వెలితి ఇంక నాలో లేదు. ఈ అనుభూతుల పరంపర లో అది ఎప్పుడో జారుకుంది. ఆ మట్టి సువాసనల వెల్లువ నాకు సంపూర్ణం అయిన ఆనందాన్ని ప్రసాదించింది.

నిజం , నా కొమ్మూరు స్వామి అమ్మవార్ల కళ్యాణ వస్త్రాల ని అందుకున్న ఆ క్షణాల్లోనే మా దంపతులపై స్వచ్చమైన ముత్యాల తలంబ్రాలు పోసుకున్నంత ఆనందం కలిగింది. అప్పుడు నేను అనుకున్నాను - ఈ కళ్యాణం కమనీయం అని.